استدلال بالینی اشتراکی
همان طور که در فصل قبل گفته شد مهم ترین ذی نفع در تصمیمات پزشک، بیمار است. تصمیمات پزشک تاثیر کتمان ناپذیری بر زندگی بیمار خواهد داشت. امروزه بسیاری از تصمیمات پزشک با مشورت و همراهی بیماران گرفته می شود(37, 38). تصمیم گیری اشتراکی (Shared decision making) یکی از مهم ترین روش های تصمیم گیری بالینی در دنیای امروز به شمار می رود(39, 40).
تصمیم گیری بالینی اشتراکی تیم درمان و بیماران را به بحث کردن با یکدیگر درباره گزینه های منطقی و استفاده از بهترین مستندات در دسترس تشویق می کند تا بیماران حمایت بیشتری از ترجیحات آگاهانه ی خود در مورد گزینه های موجود پیدا کنند(41). یکی از مهم ترین مشکلات در راه استفاده بهینه از تصمیم گیری اشتراکی وجود شیوه های طبابت پدرسالارانه از گذشته تا کنون است. به نحوی که بسیاری از پزشکان و حتی بیماران در بسیاری موقعیت ها ترجیح می دهند که پزشک همیشه ، به طور کامل و یک طرفه برای بیماران تصمیم گیری کند.
تصمیم گیری اشتراکی از اجزای منحصر به فرد ذیل تشکیل می گردد:
با تشخیص پزشک برای بیمار آغاز می گردد. سپس با یک مکالمه میان پزشک و بیمار شامل شفاف سازی هریک از گزینه های درمانی ، تحلیل منافع و خطرات هرکدام و ترجیحات بیمار ادامه می یابد و در نهایت با یک تصمیم اشتراکی میان پزشک و بیمار درباره درمان پایان می پذیرد.
یکی از شیوه های تصمیم گیری اشتراکی تصمیم گیری مشترک میان اعضای تیم درمان است. در این شیوه پزشک معالج با همکاری سایر پزشکان و اعضای تیم درمان براساس حیطه های تخصصی مشورت و تصمیم گیری مشترکی انجام می دهند.
برای آخرین بار به سراغ کیس مطرح شده باز می گردیم. بیمار خانم 39 ساله که با شکایت کمر درد به جراح مغز و اعصاب مراجعه کرده است. پس بررسی و انجام معاینات لازم جراح مغز و اعصاب به بیمار می گوید که به فتق دیسک کمری مبتلا شده است و با توجه به شرایط بالینی وی می تواند از دو روش درمانی جراحی باز یا شیوه های توانبخشی و فیزیوتراپی بهره مند شود. پزشک مزایا و معایب هر دو روش را برای بیمار توضیح می دهد و در پایان بیمار ترجیح خود را به پزشک اعلام می کند.
حال تصور کنید براساس شرایط بیمار جراح مغز و اعصاب با همکاران خود در بخش فیزیوتراپی مشورت های لازم را انجام دهد و براساس تجمیع نظرات خود و همکاران فیزیوتراپی تصمیم نهایی را برای بیمار اتخاذ می کند.